Interview met Edel Maex die al zijn 279-ste cursus  Mindfulness geeft

Psychiater, boeddhist, Vlaming en zeer ervaren mindfulnesstrainer Edel Maex sprak op de Jaarvergadering van de Vereniging voor Mindfulness (VVM). Hij geeft inmiddels zijn 279-ste cursus Mindfulness. Zo waar geen sinecure. Zoals we allemaal onze beweegredenen hadden om aan mindfulness te beginnen, zo gaf Maex ook een inkijkje in die van hem.

En daar zit je dan als simpele mindfulnesstrainer, die 5, 10, 20 of misschien wel 50 cursussen Mindfulness heeft gegeven, maar bijna 300? Dat kunnen toch maar weinig mensen zeggen. Behoorlijk onder de indruk werd er naar zijn verhaal geluisterd. Maar iedere keer als er een gedachte oppopte in de trant van:’Aan hem kan ik niet aan tippen’, bleek hij ook maar een gewone man van vlees en bloed te zijn, die door de bank genomen om gelijkluidende redenen in de mindfulness is gerold.

 

Drie minuten ademruimte

Het verhaal van Edel Maex wat betreft mindfulness, begon in de tachtiger jaren toen hij zich naar een studie van twaalf jaar, als psychiater ging vestigen. “Ik zat met een heleboel vragen. Bijvoorbeeld hoe je als psychiater die confrontaties iedere dag met je patiënten overleeft? Het is nogal wat dat er bij je binnenkomt! Maar tijdens de opleiding werd daar met geen woord over gesproken.” Om dan in een tussenzinnetje te zeggen dat we ons geen zorgen hoeven te maken over de studenten Geneeskunde aan de Universiteit van Antwerpen “die weten nu wél wat ‘drie minuten ademruimte’ is”. Daar heeft Maex inmiddels wel voor gezorgd (redactie: hoe staat het met onze Nederlandse studenten Geneeskunde?).

 

Elke dag een paar Duveltjes

Alle psychiaters hebben door hun beroep met het probleem van emotionele overbelasting te maken. “Sommigen ontwikkelen een olifantenhuid en worden harder, een kleine groep wordt zelfs depressief.” Beide mogelijkheden lokten Maex niet aan. “Ik heb met mijn hart voor dit vak gekozen en niet om zelf depressief te worden of te verharden. Dus dacht ik: Dan maar elke dag een paar Duveltjes. Dat kent u toch wel? ”, vroeg hij lachend aan de aanwezigen die van harte ja knikten. “Heerlijke smaak hebben die Duveltjes, daar niet van, maar als probleemoplossers toch geen aanrader.”

Zijn zoektocht naar een manier om de emotionele confrontaties met zijn patiënten in goede banen te leiden, bracht hem bij hoogleraar Ton Lathouwers, professor Russische Literatuur én boeddhist. “Hij had een Zen-groep en daar heb ik me bij aangesloten. Dat was voor mij zo’n revelatie! Helemaal mijn ding, mijn antwoord! En nog steeds ben ik daar intens mee bezig.”

Mediteren niet goed voor de patiënt

Tien jaren verstrijken en gedurende die periode ging het Maex steeds meer storen dat hij niets deed met dat waar hij het meeste aan had, namelijk mediteren. “Het was niet eerlijk, niet fair. Zeker niet naar mijn patiënten toe. Maar experimenteren met mediteren met patiënten werd door de reguliere medische wereld als niet goed voor de patiënt beschouwd.”

Opnieuw ging hij op zoek naar antwoorden en deze zoektocht bracht hem in de bibliotheek bij een boek van Jon Kabat Zinn, de man die mindfulness vanuit het boeddhisme naar de Westerse wereld heeft vertaald. “Het boek lag geduldig op me te wachten. Het was nog in plastic ingepakt, zo leefde het in die tijd.”

De publieke opinie in België en Nederland, als het om Amerikanen ging, is niet dat we vinden dat het om een volk gaat met heel veel diepgang. Ook bij Maex leefde dit vooroordeel. Tel daarbij op dat de medische wereld een conservatieve wereld is, en de verwachtingen van Maex waren niet hooggespannen toen hij het boek van Kabat Zinn uit het plastic haalde.

Geen boeddhistisch woord te vinden

Tot zijn verbazing en genoegen bleek het werkelijk om een nieuwe benadering te gaan en waren de boeddhistische principes vertaald naar de ziekenhuiswereld waarin Kabat Zinn in die tijd werkte. “Maar er stond geen boeddhistisch woord in.” Maex was zo onder de indruk dat hij Kabat Zinn een brief schreef en tot zijn verbazing kreeg hij nog antwoord ook. “Je bent tien jaar psychiater en mediteert tien jaar? Doe daar iets mee! Ga ervoor!” was het advies van Kabat Zinn die een stressreductie kliniek in Boston leidde.

Mindfulness verloedert

Maex en Kabat Zinn zijn contact blijven houden en door de jaren heen hebben ze zich meerdere keren verwonderd over het succes van mindfulness. “In mijn wildste fantasieën had ik niet durven dromen dat mindfulness zo’n wereldwijd succes zou worden. Het is werkelijk een globale beweging”, concludeert Kabat Zinn.

En terwijl Maex hierover verhaalt, uit hij ook direct zijn grootste zorg als het om mindfulness gaat. “Ik ben bang dat mindfulness bezwijkt onder het eigen succes.” Een zorg die Kabat Zinn met hem deelt. “Als ik hoor hoeveel flauwekul er tegenwoordig verkocht wordt over mindfulness! Ze zijn bezig mensen trucjes te leren waardoor het hart van de mindfulness verloedert.”  Als voorbeeld noemt hij de aandacht die er voor de houding is tijdens de meditaties. “Je mag best een beetje bewegen als je mediteert. Ook je ogen open of dicht doen tijdens een meditatie, is aan jou. Daar zijn geen regels voor. Ik geef de voorkeur aan met open ogen mediteren omdat het ook een training is in het hebben van ‘open aandacht’ voor dat wat er is. Maar wil jij liever je ogen sluiten, dan is dat geen enkel probleem.”

“En wat een beetje bewegen betreft als je zit te mediteren, wil ik graag een hoogleraar Ergonomie citeren. Deze zei:’Stoelen zijn niet gemaakt om op te zitten maar om op te bewegen.’” Gewoon naar je lichaam luisteren, is het advies. “Mensen hebben geen contact meer met hun lichaam, dat is één van de grootste problemen”, aldus Maex.

Janny Leggedoor, journalist, mindfulness-trainer, practitioner Lumina Learning. 

Jon Kabat Zinn

Edel Maex

By |2018-03-17T13:53:22+00:0017 maart 2018|Interviews, Mindfulness|0 Reacties

Reageer op dit bericht